ศาลตายายและศาลพระภูมิอยู่คู่กับความเชื่อคนไทยมาช้านาน โดยเชื่อว่าเป็นที่สิงสถิตของเทวดาและวิญญาณเจ้าที่ ที่คอยปกปักรักษาที่อยู่อาศัยของเราให้พ้นจากภยันตราย ให้บริเวณบ้าน และผู้ที่อยู่อาศัยมีความสงบสุขร่มเย็น ซึ่งในการไหว้และการบูชาจะต่างกันไป ซึ่งในบทความนี้ได้รวบรวมคำบูชาของทั้งศาลตายายและศาลพระภูมิ พร้อมกับวิธีไหว้ที่ถูกต้องมาให้แล้ว
ความแตกต่างระหว่างศาลตายายและศาลพระภูมิ
ความแตกต่างระหว่างศาลตายายและศาลพระภูมิคือศาลพระภูมินั้นจะมีความสูงกว่าและมีเสาเดียว ส่วนศาลตายายหรือศาลเจ้าที่จะมีความสูงที่ต่ำกว่าศาลพระภูมิ มี 4 เสาเล็ก บางบ้านอาจตั้งทั้งสองศาล หรือบางบ้านก็เลือกตั้งเพียงศาลเดียวก็ได้ หากตั้งทั้งสองศาล ศาลพระภูมิต้องอยู่ซ้ายมือและศาลเจ้าที่ต้องอยู่ขวามือ ในการไหว้ ศาลพระภูมิจะจุดธูป 5 ดอก ส่วนศาลเจ้าที่จะจุดธูปเพียงดอกเดียว หรือ 3 ดอก เพราะมีความเชื่อว่าศาลพระภูมินั้นเป็นที่อยู่ของเทพ จึงมีพลังมากกว่าศาลตายาย การจุดจึงใช้จำนวนเยอะกว่านั่นเอง

วิธีถวายข้าวศาลตายาย และของไหว้ที่ต้องเตรียม
หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยที่สุดคือการถวายข้าวศาลตายาย ต้องทำอย่างไรและใช้ธูปกี่ดอก? การจัดของไหว้ที่ถูกต้องจะช่วยเสริมความเป็นสิริมงคลและแสดงถึงความเคารพต่อเจ้าที่เจ้าทาง โดยมีรายละเอียดดังนี้:
ของที่ต้องเตรียมในการไหว้ศาลตายาย
- ธูป: ใช้ธูป 5 ดอก (หรือบางตำราใช้ 3 ดอก แต่ส่วนใหญ่นิยม 5 ดอกสำหรับศาลตายาย)
- อาหารคาว: ข้าวสวยสุก 1 ถ้วย, กับข้าว 1-2 อย่าง (เน้นอาหารมงคล เช่น ผัดหมี่, แกงจืด)
- อาหารหวาน: ขนมไทยมงคล เช่น ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง หรือขนมต้ม
- ผลไม้: ผลไม้มงคล 3 หรือ 5 อย่าง (เช่น กล้วยน้ำว้า, ส้ม, สับปะรด, แอปเปิ้ลแดง) หลีกเลี่ยงผลไม้ชื่อไม่มงคล
- เครื่องดื่ม: น้ำเปล่าสะอาด, น้ำแดง หรือน้ำชา
อื่น ๆ: ดอกไม้สดหรือพวงมาลัย, หมากพลู และบุหรี่
คำบูชาศาลตายาย
คาถาบูชาศาลตายาย
จุดธูป 5 ดอกแล้วตั้งนะโม 3 จบ ต่อด้วยการกล่าวคาถา “ตายาย ยัสมิง ทิสาภาเค สันติ ตายายเทวา มหิทธิกา เตปิตุมเห อนุรักขันตุ อาโรคเยนะ สุเขนะจะ” (3 จบ) สิโรเม ขอเดชะ ตายายเทวา เจ้าของที่ ขอให้ช่วยดูแลคุ้มครองรักษาบ้านเรือน และข้าพเจ้าผู้อยู่อาศัยในสถานที่นี้ (จากนั้นกล่าวคำอธิษฐาน) โสตถิ ชัยยะ ภะวันตุ เม
คำไหว้ศาลตายาย
ก่อนทำการไหวศาลตายาย ด้วยทำความสะอาดศาลและบริเวณโดยรอบให้เรียบร้อยก่อน จากนั้นนำของถวายมาตั้ง จุดธูป 5 ดอก แล้วตั้งนะโม 3 จบ ต่อด้วยการกล่าวคาถา “อิติสุคโต อะระหังพุทโธ นะโมพุทธายะ ปฐวีคงคา พระภุมมะเทวา ขะมามิหัง” จากนั้นทำการขอขมา แล้วอธิษฐาน และปักธูปลงในกระถางหรือของเส้นไหว้
คำขอขมาศาลตายาย
เชื่อว่าการขอขมาศาลตายายจะช่วยเสริมดวงชะตา ให้ชีวิตมีความเจริญรุ่งเรืองขึ้น โดยกล่าวคำขอขมาด้วยการตั้งนะโม 3 จบ ต่อด้วยการกล่าวคาถา “อิติสุคโต อะระหังพุทโธ นะโมพุทธายะ ปฐวีคงคา พระภุมมะเทวา ขะมามิหัง” จากนั้นจุดธูปบอกกับศาลตายายที่ว่า “วันนี้ลูกจะทำความสะอาดบ้าน สิ่งใดที่ลูกเคยล่วงเกินก็ขอโทษ สิ่งใดไม่ดีก็ขอให้ไปกับสิ่งสกปรกที่จะทำความสะอาดวันนี้ด้วยเถิด” (จากนั้นกล่าวคำอธิษฐาน) และทำการปักธูป หลังจากธูปหมดดอก ให้เริ่มทำความสะอาดบ้านได้เลย
คำลาของไหว้ศาลตายาย
หลังจากที่เราทำการไหว้ตายาย จนธูปที่จุดไว้หมดดอก ให้ทำการลาของไหว้ ด้วยการตั้งนะโม 3 จบ ต่อด้วยการกล่าวคาถาดังนี้ “เสสังมังคลัง ยาจามิ” ที่แปลว่า “ลูกขอส่วนที่เหลืออันเป็นมงคล เพื่อยังประโยชน์ เพื่อความสุขความเจริญ แก่ลูกด้วยเจ้าพระคุณ…” จากนั้นก็ทำการยกของไหว้ลง และสามารถนำมารับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคล
(เรียนรู้เพิ่มเติม การไหว้ศาลตายาย ให้ถูกต้องตามหลักคนไทย ต้องเตรียมของไหว้อะไรบ้าง ?)
คำบูชาศาลพระภูมิ
คาถาบูชาศาลพระภูมิ
“ยัสสามุสสะระเณนาปิ อันตะลิกเขปิปาณิโน ปะติฎฐะมะธิคัจฉันติ ภูมิยังวิยะ สัพพะทา สัพพูปัททะวะชาลัมหา ยักขะโจราทิสัมภะวา คะณะนาณะจะ มุตตานัง ปะริตตันตัม ภะณามะเหฯ”
คำไหว้ศาลพระภูมิ
ภูมมัสมิง ทิสาภาเค สันติภูมมา มหิทธิกา เตปิตุมเห อนุรักขันตุ อาโรคเยนะ สุเขนะจะ (3 จบ)
สิโรเม ขอเดชะพระภูมิเทวารักษาที่ รับพระพรจากเจ้ากรุงพาลี ให้วัฒนาถาวรสิ่งสุขแด่ข้าพเจ้า ขอให้ข้าพเจ้า (กล่าวคำอธิษฐาน) มั่งมีเงินทองและทรัพย์พัสดุข้าวของเนืองนอง โสตถิ ชัยยะ ภะวันตุ เม
คำขอขมาศาลพระภูมิ
ตั้งนะโม 3 จบ ต่อด้วยการกล่าวคาถา “อิติสุขะโต อะระหังพุทโธ นะโม พุทธายะ ปฐวีคงคา พระภูมิเทวา ขะมามิหัง” เพื่อขอทำความสะอาดศาลหรือเปลี่ยนสิ่งของที่ชำรุด แตกหัก
คำลาของไหว้ศาลพระภูมิ
“อายันตุ โภนโต อิธะ ทานะสีละ เนกขัมมะปัญญา สะหะ วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐานะ เมตตุเปกขายุทธายะโว ทิสสา วินะติ อะเสสะโต” จากนั้นก็ทำการยกของไหว้ลง และนำมารับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคล
คำกล่าวเปลี่ยนตุ๊กตาศาลตายาย และการบูรณะศาล
เมื่อตุ๊กตาตา-ยาย ช้างม้า หรือบริวารในศาลเริ่มชำรุด แตกหัก หรือเก่าโทรม เจ้าของบ้านสามารถทำพิธีเปลี่ยนใหม่ได้เองเพื่อความเป็นสิริมงคล โดยมีคํากล่าวเปลี่ยนตุ๊กตาศาลตายายดังนี้:
- ขั้นตอนการขอขมา: จุดธูป 5 ดอก ตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวคาถาขอขมาศาลตายาย “อิติสุคโต อะระหังพุทโธ นะโมพุทธายะ ปฐวีคงคา พระภุมมะเทวา ขะมามิหัง”
- คำกล่าวอัญเชิญและเปลี่ยนตุ๊กตา: “อุกาสะ วันทิตวา ตา-ยายเทวา มหิทธิกา วันนี้ลูกหลานขออนุญาตทำความสะอาดและนำสิ่งของบริวารชิ้นใหม่ (ตุ๊กตาตา-ยาย, ช้างม้า, นางรำ) มาถวายทดแทนของเดิมที่ชำรุดทรุดโทรม ขอตา-ยายโปรดรับและสถิต ณ ศาลแห่งนี้ คุ้มครองให้อยู่เย็นเป็นสุขด้วยเถิด”
- จากนั้นจึงนำของเก่าออก ทำความสะอาด และวางของใหม่เข้าไปแทนที่
หากตัวศาลเก่ามากจนไม่สามารถซ่อมแซมได้ แนะนำให้ทำพิธี [รับถอนศาลพระภูมิ ราคา] มิตรภาพ และเลือกซื้อศาลใหม่ทดแทน
บทความที่เกี่ยวข้อง การตั้งศาลตายาย ตั้งอย่างไรให้ถูกหลักความเชื่อของคนไทย
สรุป
คนไทยเชื่อว่าศาลตายายและศาลพระภูมิเป็นที่สิงสถิตของเทวดาและวิญญาณเจ้าที่ ที่คอยปกปักรักษาที่อยู่อาศัยของเราให้พ้นจากภยันตราย ในการไหว้บูชาศาลทั้งสองมีความแตกต่างกันดังนั้นจึงควรศึกษาการปฏิบัติ เพื่อให้ถูกต้องตามขนบธรรมเนียม และเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต แต่ถ้าคุณต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับศาลตายายหรือศาลพระพรหม รวมไปถึงต้องการศาลไปตั้งที่บ้าน สามารถติดต่อเข้ามาได้ที่ เมืองราชศาลพระภูมิ เพราะที่นี่มีทั้งศาลพระภูมิแบบดั้งเดิมและศาลพระภูมิโมเดิร์น มีบริการจัดส่งให้ทั่วประเทศพร้อมผู้เชี่ยวชาญในการตั้งศาล
โรงงานผลิตศาลพระภูมิ-ศาลตายาย คุณภาพสูง ราคามิตรภาพ
สำหรับท่านที่กำลังมองหาศาลหลังใหม่เพื่อทดแทนศาลเดิมที่ชำรุด หรือกำลังจะสร้างบ้านใหม่และต้องการรับตั้งศาลพระภูมิ ศาลเมืองราช (Sanmuangrat)โรงงานผลิตศาลพระภูมิ และร้านขายศาลพระภูมิชั้นนำที่ได้รับความไว้วางใจมาอย่างยาวนาน
เรามีศาลพระภูมิ ราคาพิเศษ และมีแบบให้เลือกหลากหลายตอบโจทย์ทุกไลฟ์สไตล์ ไม่ว่าจะเป็น:
- ศาลพระภูมิ สวย ๆ ทรงไทย: อ่อนช้อย งดงามตามหลักสถาปัตยกรรมไทยโบราณ ศาลทรงไทย
- ศาลพระภูมิ โมเดิร์น / ศาลโมเดิร์น: ดีไซน์เรียบหรู ทันสมัย เหมาะกับบ้านยุคใหม่ มีทั้งแบบศาลเจ้าที่ โมเดิร์น และ ศาลพระภูมิโมเดิร์น สไตล์มินิมอล
- ศาลพระพรหม ราคาถูก: ผลิตจากวัสดุชั้นดี แข็งแรงทนทาน มีหลากหลายแบบศาลพระพรหมให้เลือกสรร รวมถึงจำหน่าย ศาลพระพรหมขนาดใหญ่สำหรับองค์กรหรือบริษัท
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม
Tel : 098-2600337, 061-4145158
Line : @muangrat999