คำบูชาศาลตายาย เป็นคำกล่าวสักการะเจ้าที่ตามความเชื่อไทย เพื่อแสดงความเคารพและขอความคุ้มครองให้บ้านเรือนอยู่เย็นเป็นสุข โดยนิยมตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวคาถาบูชาศาลตายายหรือคำอธิษฐานตามธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว ซึ่งอาจแตกต่างจากคำบูชาศาลพระภูมิ
สำหรับผู้ที่ต้องการไหว้ศาลตายายหรือศาลพระภูมิ แต่ยังไม่แน่ใจว่าควรใช้บทสวดใด ต้องเตรียมเครื่องสักการะอย่างไร หรือกล่าวคำขอขมาและคำลาของไหว้ตอนไหน บทความนี้ได้รวบรวมคำบูชาและขั้นตอนที่เกี่ยวข้องไว้ให้แล้ว เพื่อให้สามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างเหมาะสมตามธรรมเนียมความเชื่อของแต่ละครอบครัว
ศาลตายายกับศาลพระภูมิแตกต่างกันอย่างไร?
ศาลตายายและศาลพระภูมิมีความแตกต่างกันทั้งด้านรูปแบบและความเชื่อ โดยศาลพระภูมิมักเป็นศาลเสาเดียวที่ยกสูง ส่วนศาลตายายหรือศาลเจ้าที่มักมี 4 เสาและตั้งต่ำกว่า ตามความเชื่อไทย ศาลพระภูมิเกี่ยวข้องกับเทวดาผู้ดูแลพื้นที่ ขณะที่ศาลตายายเกี่ยวข้องกับดวงวิญญาณเจ้าที่ที่คอยปกปักรักษาบ้านเรือน
การไหว้บูชาศาลทั้งสองประเภทอาจใช้บทสวด เครื่องสักการะ และจำนวนธูปแตกต่างกันตามธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว จึงควรศึกษาวิธีปฏิบัติให้เหมาะกับศาลที่ต้องการสักการะ

วิธีถวายข้าวศาลตายาย และของไหว้ที่ต้องเตรียม
การถวายข้าวศาลตายายเป็นธรรมเนียมที่หลายครอบครัวปฏิบัติเพื่อแสดงความเคารพต่อเจ้าที่เจ้าทาง ก่อนเริ่มไหว้ควรทำความสะอาดศาล จัดเตรียมข้าวสวย อาหาร ผลไม้ น้ำดื่ม และเครื่องสักการะให้เรียบร้อย โดยสามารถเลือกของถวายตามความเหมาะสมและธรรมเนียมที่ปฏิบัติสืบต่อกันมา
ของที่ต้องเตรียมในการไหว้ศาลตายาย
- ธูป: ใช้ธูป 5 ดอก (หรือบางตำราใช้ 3 ดอก แต่ส่วนใหญ่นิยม 5 ดอกสำหรับศาลตายาย)
- อาหารคาว: ข้าวสวยสุก 1 ถ้วย, กับข้าว 1-2 อย่าง (เน้นอาหารมงคล เช่น ผัดหมี่, แกงจืด)
- อาหารหวาน: ขนมไทยมงคล เช่น ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง หรือขนมต้ม
- ผลไม้: ผลไม้มงคล 3 หรือ 5 อย่าง (เช่น กล้วยน้ำว้า, ส้ม, สับปะรด, แอปเปิ้ลแดง) หลีกเลี่ยงผลไม้ชื่อไม่มงคล
- เครื่องดื่ม: น้ำเปล่าสะอาด, น้ำแดง หรือน้ำชา
- อื่น ๆ: ดอกไม้สดหรือพวงมาลัย, หมากพลู และบุหรี่
คำบูชาศาลตายาย
คาถาบูชาศาลตายาย
ก่อนกล่าวคาถาบูชาศาลตายาย ควรจัดเตรียมเครื่องสักการะให้เรียบร้อย จากนั้นจุดธูป 5 ดอก ตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวคาถาบูชาศาลตายายตามบทต่อไปนี้
คาถาบูชาศาลตายาย (สวด 3 จบ)
“ตายาย ยัสมิง ทิสาภาเค สันติ ตายายเทวา มหิทธิกา เตปิตุมเห อนุรักขันตุ อาโรคเยนะ สุเขนะจะ”
คำกล่าวขอพรศาลตายาย
“สิโรเม ขอเดชะ ตายายเทวา เจ้าของที่ ขอให้ช่วยดูแลคุ้มครองรักษาบ้านเรือน และข้าพเจ้าผู้อยู่อาศัยในสถานที่นี้”
จากนั้นกล่าวคำอธิษฐานตามความปรารถนา แล้วปิดท้ายด้วยคำว่า
“โสตถิ ชัยยะ ภะวันตุ เม”
คำไหว้ศาลตายาย
ก่อนเริ่มไหว้ศาลตายาย ควรทำความสะอาดศาลและบริเวณโดยรอบให้เรียบร้อย จากนั้นจัดวางของถวาย จุดธูป 5 ดอก และตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวคำไหว้ศาลตายายดังนี้
“อิติสุคโต อะระหังพุทโธ นะโมพุทธายะ ปฐวีคงคา พระภุมมะเทวา ขะมามิหัง”
เมื่อกล่าวคำไหว้จบแล้ว สามารถตั้งจิตอธิษฐานตามความปรารถนา ก่อนปักธูปลงในกระถางที่เตรียมไว้
คำขอขมาศาลตายาย
การขอขมาศาลตายายเป็นธรรมเนียมที่ปฏิบัติเพื่อแสดงความเคารพและขออภัยต่อสิ่งที่อาจเคยล่วงเกินตามความเชื่อ โดยเฉพาะก่อนทำความสะอาดบ้านหรือบริเวณศาล สามารถเริ่มจากจุดธูป ตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวบทสวดตามหัวข้อคำไหว้ศาลตายายข้างต้น จากนั้นกล่าวคำขอขมาว่า
“วันนี้ลูกจะทำความสะอาดบ้าน สิ่งใดที่ลูกเคยล่วงเกินก็ขอโทษ สิ่งใดไม่ดีก็ขอให้ไปกับสิ่งสกปรกที่จะทำความสะอาดวันนี้ด้วยเถิด”
เมื่อกล่าวจบแล้ว สามารถตั้งจิตอธิษฐานเพิ่มเติมตามความปรารถนา ก่อนปักธูปลงในกระถางที่เตรียมไว้ รอจนธูปดับสนิทและตรวจสอบความปลอดภัยเรียบร้อยแล้ว จึงเริ่มทำความสะอาดบ้าน
คำลาของไหว้ศาลตายาย
หลังจากไหว้ศาลตายายและรอจนธูปหมดดอกแล้ว สามารถกล่าวคำลาของไหว้ได้ โดยเริ่มจากตั้งนะโม 3 จบ จากนั้นกล่าวคาถาว่า
“เสสังมังคลัง ยาจามิ”
มีความหมายโดยสรุปว่า “ขอรับส่วนที่เหลืออันเป็นมงคล เพื่อความสุขและความเจริญ”
เมื่อกล่าวคำลาจบแล้ว จึงยกของไหว้ลง โดยสามารถนำอาหารและผลไม้ที่ยังสะอาดและปลอดภัยมารับประทานได้ตามความเชื่อเรื่องความเป็นสิริมงคล
(เรียนรู้เพิ่มเติม การไหว้ศาลตายาย ให้ถูกต้องตามหลักคนไทย ต้องเตรียมของไหว้อะไรบ้าง ?)
คำบูชาศาลพระภูมิ
คาถาบูชาศาลพระภูมิ
“ยัสสามุสสะระเณนาปิ อันตะลิกเขปิปาณิโน ปะติฎฐะมะธิคัจฉันติ ภูมิยังวิยะ สัพพะทา สัพพูปัททะวะชาลัมหา ยักขะโจราทิสัมภะวา คะณะนาณะจะ มุตตานัง ปะริตตันตัม ภะณามะเหฯ”
คำไหว้ศาลพระภูมิ
ภูมมัสมิง ทิสาภาเค สันติภูมมา มหิทธิกา เตปิตุมเห อนุรักขันตุ อาโรคเยนะ สุเขนะจะ (3 จบ)
สิโรเม ขอเดชะพระภูมิเทวารักษาที่ รับพระพรจากเจ้ากรุงพาลี ให้วัฒนาถาวรสิ่งสุขแด่ข้าพเจ้า ขอให้ข้าพเจ้า (กล่าวคำอธิษฐาน) มั่งมีเงินทองและทรัพย์พัสดุข้าวของเนืองนอง โสตถิ ชัยยะ ภะวันตุ เม
คำขอขมาศาลพระภูมิ
ตั้งนะโม 3 จบ ต่อด้วยการกล่าวคาถา “อิติสุขะโต อะระหังพุทโธ นะโม พุทธายะ ปฐวีคงคา พระภูมิเทวา ขะมามิหัง” เพื่อขอทำความสะอาดศาลหรือเปลี่ยนสิ่งของที่ชำรุด แตกหัก
คำลาของไหว้ศาลพระภูมิ
“อายันตุ โภนโต อิธะ ทานะสีละ เนกขัมมะปัญญา สะหะ วิริยะ ขันติ สัจจะ อธิษฐานะ เมตตุเปกขายุทธายะโว ทิสสา วินะติ อะเสสะโต” จากนั้นก็ทำการยกของไหว้ลง และนำมารับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคล
คำกล่าวเปลี่ยนตุ๊กตาศาลตายาย และการบูรณะศาล
เมื่อตุ๊กตาตา-ยาย ช้าง ม้า หรือเครื่องบริวารภายในศาลชำรุด แตกหัก หรือเก่าโทรม เจ้าของบ้านสามารถเปลี่ยนใหม่ได้ตามธรรมเนียมความเชื่อของแต่ละครอบครัว โดยบางครอบครัวนิยมกล่าวคำขอขมาและบอกกล่าวก่อนนำสิ่งของเดิมออก ซึ่งมีขั้นตอนดังนี้
- กล่าวคำขอขมา: จุดธูป 5 ดอก ตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวบทสวดขอขมาตามหัวข้อคำขอขมาศาลตายายข้างต้น เพื่อแสดงความเคารพก่อนเปลี่ยนเครื่องบริวาร
- กล่าวคำอัญเชิญและเปลี่ยนตุ๊กตา: “อุกาสะ วันทิตวา ตา-ยายเทวา มหิทธิกา วันนี้ลูกหลานขออนุญาตทำความสะอาดและนำสิ่งของบริวารชิ้นใหม่ (ตุ๊กตาตา-ยาย ช้าง ม้า นางรำ) มาถวายทดแทนของเดิมที่ชำรุดทรุดโทรม ขอตา-ยายโปรดรับและสถิต ณ ศาลแห่งนี้ คุ้มครองให้อยู่เย็นเป็นสุขด้วยเถิด”
- เปลี่ยนเครื่องบริวาร: หลังกล่าวคำบอกกล่าวเรียบร้อยแล้ว จึงนำของเก่าออก ทำความสะอาดบริเวณภายในศาล และจัดวางตุ๊กตาหรือเครื่องบริวารชุดใหม่ให้เรียบร้อย
กรณีศาลชำรุดหรือเก่าโทรมมาก: หากโครงสร้างศาลแตกร้าว เสียหาย หรือไม่สามารถซ่อมแซมให้ปลอดภัยได้ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญประเมินก่อนดำเนินการรื้อถอนหรือเปลี่ยนศาลใหม่ โดยสามารถปรึกษาเมืองราชศาลพระภูมิเกี่ยวกับการเปลี่ยนศาลและขั้นตอนที่เหมาะสมได้
บทความที่เกี่ยวข้อง การตั้งศาลตายาย ตั้งอย่างไรให้ถูกหลักความเชื่อของคนไทย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคำบูชาศาลตายาย
Q: หากจำคำบูชาศาลตายายไม่ได้ สามารถอ่านจากกระดาษได้หรือไม่?
A: ได้ ผู้ที่จำบทสวดไม่ได้สามารถอ่านจากกระดาษหรือโทรศัพท์ได้ โดยควรใช้บทสวดที่ตรวจสอบความถูกต้องแล้ว และกล่าวด้วยความตั้งใจและเคารพตามความเชื่อ
Q: ไหว้ศาลตายายด้วยคำอธิษฐานของตัวเองได้ไหม?
A: สามารถกล่าวคำอธิษฐานด้วยถ้อยคำของตนเองได้ตามแนวปฏิบัติของแต่ละครอบครัว โดยควรใช้คำสุภาพและแสดงความเคารพ ไม่จำเป็นต้องใช้ถ้อยคำที่ซับซ้อน
Q: ต้องกล่าวคำขอขมาศาลตายายทุกครั้งที่ไหว้หรือไม่?
A: ไม่จำเป็นต้องกล่าวทุกครั้งในทุกธรรมเนียม โดยทั่วไปการขอขมามักเกี่ยวข้องกับการบอกกล่าวก่อนทำความสะอาด เปลี่ยนสิ่งของ หรือเมื่อผู้ไหว้ต้องการแสดงความขออภัยตามความเชื่อ
Q: สามารถใช้คำบูชาศาลตายายกับศาลพระภูมิแทนกันได้หรือไม่?
A: ควรเลือกใช้บทสวดให้เหมาะกับศาลแต่ละประเภท เพราะศาลตายายและศาลพระภูมิมีคติความเชื่อและคำบูชาที่แตกต่างกัน แม้ว่าบางบทจะมีถ้อยคำคล้ายกันก็ตาม
สรุป คำบูชาศาลตายายและศาลพระภูมิ
คำบูชาศาลตายายและศาลพระภูมิเป็นส่วนหนึ่งของธรรมเนียมการสักการะเจ้าที่ตามความเชื่อไทย โดยแต่ละศาลมีบทสวดและวิธีปฏิบัติที่อาจแตกต่างกัน ก่อนเริ่มไหว้ควรเตรียมเครื่องสักการะให้เรียบร้อย เลือกคำบูชาให้เหมาะสม และกล่าวคำอธิษฐานด้วยความเคารพ ส่วนการขอขมา การลาของไหว้ หรือการเปลี่ยนสิ่งของภายในศาล สามารถปฏิบัติตามธรรมเนียมของแต่ละครอบครัวได้
สำหรับผู้ที่ต้องการเปลี่ยนศาลเดิมหรือกำลังมองหาศาลพระภูมิและศาลตายายสำหรับบ้านหรือสถานประกอบการ เมืองราชศาลพระภูมิ เป็นผู้ผลิตและจำหน่ายศาลหลากหลายรูปแบบในราคาโรงงาน สามารถเลือกสี ลวดลายเสา และรายละเอียดการตกแต่งได้ตามความต้องการ พร้อมบริการให้คำแนะนำและติดตั้ง
โรงงานผลิตศาลพระภูมิ-ศาลตายาย คุณภาพสูง ราคามิตรภาพ
สำหรับท่านที่กำลังมองหาศาลหลังใหม่เพื่อทดแทนศาลเดิมที่ชำรุด หรือกำลังจะสร้างบ้านใหม่และต้องการรับตั้งศาลพระภูมิ ศาลเมืองราช (Sanmuangrat)โรงงานผลิตศาลพระภูมิ และร้านขายศาลพระภูมิชั้นนำที่ได้รับความไว้วางใจมาอย่างยาวนาน
เรามีศาลพระภูมิ ราคาพิเศษ และมีแบบให้เลือกหลากหลายตอบโจทย์ทุกไลฟ์สไตล์ ไม่ว่าจะเป็น:
- ศาลพระภูมิ สวย ๆ ทรงไทย: อ่อนช้อย งดงามตามหลักสถาปัตยกรรมไทยโบราณ ศาลทรงไทย
- ศาลพระภูมิ โมเดิร์น / ศาลโมเดิร์น: ดีไซน์เรียบหรู ทันสมัย เหมาะกับบ้านยุคใหม่ มีทั้งแบบศาลเจ้าที่ โมเดิร์น และ ศาลพระภูมิโมเดิร์น สไตล์มินิมอล
- ศาลพระพรหม ราคาถูก: ผลิตจากวัสดุชั้นดี แข็งแรงทนทาน มีหลากหลายแบบศาลพระพรหมให้เลือกสรร รวมถึงจำหน่าย ศาลพระพรหมขนาดใหญ่สำหรับองค์กรหรือบริษัท
ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม
Tel : 098-2600337, 061-4145158
Line : @muangrat999


